اصطلاحات بورس ایران


اصطلاحات بورس

آشنایی با مفاهیم و اصطلاحات قراردادهای مشتقه

قراردادهای مشتقه به نوعی از قراردادهای مالی اطلاق می‌شود که ارزش خود را از کالای فیزیکی (دارایی پایه) می‌گیرند. دارایی پایه می‌تواند به شکل سهام، کالا، نرخ‌های بهره، صنعت ساخت‌وساز یا هر نوع دارایی دیگر باشد.

امروزه اوراق مشتقه در قالب چهار نوع قرارداد مشتقه اصلی مورد معامله قرار می‌گیرند که عبارتند از: الف - قراردادهای آتی (Futures) ب - قراردادهای سلف (Forwards) ج - قراردادهای اختیار معامله (Options) د - قراردادهای معاوضه (Swaps) قراردادهای مشتقه فوق در مکان‌های زیر قابل معامله هستند:
بورس اوراق بهادار
بورس کالا
فرابورس (OTC)
انواع قراردادهای مشتقه

قرارداد آتی (Futures Contracts): قراردادی است که در آن دوطرف تعهد می‌کنند که در یک تاریخ مشخص(تعیین شده طبق ضوابط رسمی بورس) و با یک قیمت مشخص (تعیین شده طبق ضوابط بازار رسمی بورس) یک کالا با کیفیت مشخص(تعیین شده طبق ضوابط بازار رسمی بورس) را مبادله کنند. در این قرارداد دو طرف متعهد هستند که طبق ضوابط قرارداد عمل کنند. خریدار معمولاً نگران است که قیمت کالا در آینده بالا رود و فروشنده نگران است که قیمت کالا ثابت مانده یا پایین بیاید. این قراردادها در بازارهای رسمی یا بورس انجام می‌گیرند و به نوعی نوسان‌های شدید قیمت کالا در آینده را کاهش می‌دهند. در این نوع قرارداد، پول، کالای مورد معامله تا زمان تحویل پرداخت نمی‌شود ولی هر دوطرف معامله برای حسن انجام معامله هنگام عقد قرارداد، ودیعه‌ای به اتاق پایاپای به‌عنوان وجه تضمین حسن انجام قرارداد می‌سپارند. برخی از قراردادهای آتی، قابل معامله و واگذاری به دیگران در بورس (بازار دست دوم) هستند لذا این نوع قراردادها به‌عنوان ابزارهای سفته بازی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

پیمان آتی (Forward Contracts): اصطلاحی که سازمان بورس به‌کار می‌برد: قراردادی است که در آن دوطرف تعهد می‌کنند که در یک تاریخ مشخص(توافقی است طبق ضوابط بازار غیررسمی بورس) یا یک قیمت مشخص (توافقی است طبق ضوابط بازار غیررسمی بورس) یک کالا با کیفیت مشخص(توافقی است طبق ضوابط بازار غیررسمی) را مبادله کنند. در این قرارداد دو طرف متعهد هستند که طبق ضوابط قرارداد عمل کنند. خریدار معمولاً نگران است که قیمت کالا در آینده بالا رود و فروشنده نگران است که قیمت کالا ثابت مانده یا پایین بیاید. این قرارداد‌ها در بازارهای غیررسمی یا خارج از بورس صورت می‌گیرند و معمولا به‌علت اعتبار بالای دوطرف معامله، کل مبلغ در زمان تحویل کالا در سررسید پرداخت می‌شود.

قراردادهای سلف: قراردادی است که در آن دو طرف تعهد می‌کنند که در یک تاریخ مشخص(توافقی است) و با یک قیمت مشخص (توافقی است) یک کالا با کیفیت مشخص (توافقی است) را مبادله کنند. در این قرارداد دو طرف متعهد هستند که طبق ضوابط قرارداد عمل کنند. خریدار نگران است که قیمت کالا در آینده بالا رود و فروشنده نگران است که قیمت کالا ثابت مانده یا پایین بیاید. این قرارداد در بازار غیررسمی(خارج از بورس) در کشورهای اسلامی صورت می‌گیرد. در این قراردادها کل مبلغ مورد معامله ابتدا به تحویل‌دهنده کالا پرداخت می‌شود، یعنی تحویل‌دهنده کالا در ابتدا پول را می‌گیرد و در سررسید، کالا را تحویل می‌دهد. معاملات سلف به نوعی در شمار قراردادهای آتی قرار می‌گیرند. البته میان معاملات سلف و قراردادهای آتی تفاوت‌هایی وجود دارد. از آنجا که معاملات سلف در اغلب کشورها در خارج از بورس انجام می‌شود، فاقد استانداردهای لحاظ شده در قراردادهای آتی هستند. بنابراین دوطرف معامله می‌توانند قرارداد را به نحو دلخواه و براساس نیاز خود به‌صورت توافقی تنظیم کنند. در معاملات آتی، اتاق پایاپای (نهاد تسویه) وجود دارد که مبلغی را به‌عنوان ودیعه از هر دوطرف در هنگام عقد قرارداد دریافت می‌کند، درحالی‌که در قرارداد سلف، اتاق پایاپای موجود نیست و هر طرف مستقیما نسبت به دیگری مسئول است. قراردادهای آتی در بورس کالا، تحت مقررات و نظارت کمیته معاملات است اما بازارهای اصطلاحات بورس ایران سلف تحت مقررات و ضوابط خاصی نیستند.

قراردادهای استصناع: قراردادی است که در آن دوطرف تعهد می‌کنند که در یک تاریخ مشخص (توافقی است) و با یک قیمت مشخص (توافقی است) یک کالا با کیفیت مشخص(توافقی است) را مبادله کنند. در این قرارداد دو طرف متعهد هستند که طبق ضوابط قرارداد عمل کنند. خریدار معمولا نگران است که قیمت کالا در آینده بالا رود و فروشنده نگران است که قیمت کالا ثابت مانده یا پایین بیاید. این قرارداد در بازار غیررسمی (خارج از بورس) در کشورهای اسلامی صورت می‌گیرد. در این قرارداد کل مبلغ مورد‌معامله به‌صورت قسطی تا سررسید به تحویل‌دهنده کالا پرداخت می‌شود.

قراردادهای معاوضه‌ای (Swap Contracts): قراردادی است که در آن دوطرف متعهد هستند که برای مدت مشخص(توافقی است)، دو دارایی یا منافع حاصله از دو دارایی را با کیفیت مشخص(توافقی است) به نسبت تعیین شده، معاوضه کنند. پس از سررسید قرارداد دو دارایی یا منافع این دو دارایی به صاحبان اولیه آنها برمی‌گردد. این دارایی‌ها می‌توانند فیزیکی مثل گندم، طلا، نفت، چوب و. یا مالی مثل اوراق قرضه، مشارکت، وام‌و. باشند. در این قرارداد دو طرف متعهد هستند که طبق ضوابط قرارداد عمل کنند. این قرارداد به‌صورت غیررسمی(خارج از بورس) انجام می‌گیرد.

اوراق اختیار خرید

قراردادهای اختیار خرید (Call Option): قراردادی است که صاحب اختیار(خریدار اختیار خرید) پس از پرداخت مبلغی مشخص(تعیین‌شده توسط بازار رسمی بورس) به فروشنده اختیار، این حق را پیدا می‌کند که تا زمانی مشخص(تعیین‌شده توسط بازار رسمی بورس)، دارایی رسمی مشخص را با کیفیت مشخص با قیمت مشخص (تعیین شده توسط بازار رسمی بورس) اگر بخواهد از فروشنده اختیار، خریداری کند. این صرفا یک حق یا امتیاز خرید است نه اجبار. فروشنده اختیار خرید تا زمانی که خریدار اختیار خرید حق خود را اجرا نکرده، هیچ تعهدی در این قرارداد ندارد. زمانی که خریدار اختیار خرید حق خود را اجرا کند، فروشنده اختیار خرید اجبار دارد که تعهد را طبق قرارداد انجام دهد. به‌عبارتی دیگر، خریدار اختیار خرید دارای یک حق است و فروشنده اختیار خرید در زمان اجرای این حق دارای تعهد می‌شود. این یک نوع تعهد احتمالی برای فروشنده اختیار خرید تلقی می‌شود. صاحب اختیار خرید (خریدار) فکر می‌کند که قیمت دارایی بالا می‌رود و فروشنده اختیار خرید فکر می‌کند که قیمت دارایی پایین می‌آید. این قرارداد به‌صورت رسمی در بورس‌های دنیا روی دارایی‌های واقعی و مالی معامله می‌شود. چنانچه صاحب اختیار به دلایل قیمت‌های بازار، از حق خود استفاده کند، حالتی ایجاد می‌شود که به آن درون پولی (in The money) اطلاق می‌شود.

قراردادهای اختیار فروش(Put option): قراردادی است که صاحب اختیار(خریدار اختیار فروش) پس از پرداخت مبلغی مشخص (تعیین‌شده توسط بازار رسمی بورس) به فروشنده اختیار، این حق را پیدا می‌کند که تا زمان مشخص (تعیین شده توسط بازار رسمی بورس) دارایی مشخص را با کیفیتی مشخص با قیمتی مشخص (تعیین شده توسط بازار رسمی بورس) اگر بخواهد به فروشنده اختیار بفروشد. این صرفا یک حق یا امتیاز فروش است نه اجبار. فروشنده اختیار فروش تا زمانی که خریدار اختیار فروش حق خود را اجرا نکرده، هیچ تعهدی در این قرارداد ندارد. زمانی که خریدار اختیار فروش، حق خود را اجرا کند، فروشنده اختیار فروش اجبار دارد که تعهد را طبق قرارداد انجام دهد. به‌عبارتی دیگر، خریدار اختیار فروش دارای یک حق است و فروشنده اختیار فروش در زمان اجرای این حق دارای تعهد می‌شود. این یک نوع تعهد احتمالی برای فروشنده اختیار فروش تلقی می‌شود. صاحب اختیار فروش(خریدار) فکر می‌کند که قیمت دارایی پایین می‌رود و فروشنده اختیار فروش فکر می‌کند که قیمت دارایی بالا می‌رود. این قراردادها به‌صورت رسمی در بورس‌های دنیا روی دارایی‌های فیزیکی و مالی معامله می‌شوند.اگر قرارداد اختیار معامله به‌گونه‌ای بسته شود که دارنده برگه بتواند در هر زمان (پیش از سررسید نهایی) از حق خود استفاده کند، آن را «اوراق آمریکایی» و اگر در برگ قرارداد این جمله قید شده باشد که دارنده تنها در زمان انقضا می‌تواند از آن حق استفاده کند، آن را «اوراق اروپایی» می‌نامند. گواهی اختیار معامله قابل معامله در بازار دست دوم (بورس) نیز هست.

اصطلاحات بورس

بازار ثانویه شامل خریداران و فروشندگان سهام اوراق قرضه ای است که قبلا انتشار یافته است .برای مثال اگر فردی بخواهد سهم یا ورقه ای قرضه ای راکه برای اولین بار پس از عرضه توسط یک شرکت خریداری کرده به فروش برساند باید به بازار ثانویه برود. به همین ترتیب وقتی شخصی بخواهد سهم یا ورقه قرضه مربوط به شرکتی را از بازار ثانویه خریداری کند (در صورتی که آن شرکت در فهرست شرکت های پذیرفته شده در بازار سهام باشد) ناچار نیست منتظر انتشار عمومی سهام

اصطلاحات بورس

اصطلاحات بورس

اصطلاحات بورس


اصطلاحات بورس

1- بازار ثانویه به چه معناست؟

بازار ثانویه شامل خریداران و فروشندگان سهام اوراق قرضه ای است که قبلا انتشار یافته است .برای مثال اگر فردی بخواهد سهم یا ورقه ای قرضه ای راکه برای اولین بار پس از عرضه توسط یک شرکت خریداری کرده به فروش برساند باید به بازار ثانویه برود. به همین ترتیب وقتی شخصی بخواهد سهم یا ورقه قرضه مربوط به شرکتی را از بازار ثانویه خریداری کند (در صورتی که آن شرکت در فهرست شرکت های پذیرفته شده در بازار سهام باشد) ناچار نیست منتظر انتشار عمومی سهام جدید آن شرکت بماند. بورس اوراق بهادار مهم ترین نهاد بازار ثانویه برای معاملات اوراق بهادار است. بازار ثانویه مکانی است که سهام منتشرشده ودر حال انتشارمورد خرید وفروش قرار می گیرند. تفاوت بازار ثانویه با بازار اولیه در این است که در بازار اولیه عرضه کننده ،سهام را مستقیما به سرمایه گذار می فروشد.

2- بازار های فعال چه بازار هایی هستند؟

به طور کلی بازار های فعال با توجه به حجم وسیع معاملات انجام شده در مورد سهام خاص یا سهام عادی وتعداد بسیار زیاد معاملات تعریف می شوند. بازار فعال به بازاری گفته می شود که شکاف یا تفاوت بین قیمت خرید وفروش سهام بسیار اندک باشد. علاوه بر این در این چنین بازار هایی فعالیت های خرد یا فروش نهادهای مالی در مقایسه با بازار کساد تاثیر کمتری دارد.

3- سهام فعال به چه معنا ست؟

سهامی است که به طور مکرر و روزانه مورد معامله قرار می گیرد وبا این ویژگی از سهامی که نیمه فعال است و کمتر مورد معامله قرار می گیرد، متمایز می شود. سهام شرکت های بزرگ ومهم می بایست سهام فعال باشند به خصوص شرکت هایی که نسبت به تحولات اقتصادی وسیاسی حساس هستند وبنابراین در معرض تغییرات ناگهانی قیمت قرار دارند.

4- سهام غیر فعال چه سهامی هستند؟

این سهام به ندرت در بازار مورد خرید وفروش قرار می گیرد هرچند در شمار سهام فهرست شده است. سهام غیر فعال سهامی است که به سختی خریدار یا فروشنده ای برای آن ها یافت می شود. اختلاف بین قیمت خرید وفروش چنین سهامی ممکن است بسیار زیاد باشد.

5- بازار حساس به چه معناست؟

بازار سهامی که به تحولات سیاسی واقتصادی نظیر بودجه سالانه، رشد نامطلوب صنعتی، حذف یا مقرارت نظارت بر قیمت ها، تغییردولت وامثال آن به شدت واکنش نشان می دهد، بازار حساس نام دارد.

6- کارگزار بورس به چه اصطلاحات بورس ایران معناست؟

کارگزار بورس عضوی از سازمان بورس است که مجوز خرید وفروش سهام مشتری را در اختیار دارد. کارگزار بورس در صدی از ارزش ناخالص معامله را به عنوان حق کارگزاری دریافت می کند. کارگزاری با ارایه خدمات کامل ،تسهیلاتی نظیر خدمات مشاوره در امر سرمایه گذاری، برنامه ریزی برای تعیین سبد سهام سرمایه گذاران، مدیریت سبد سهام مشتریان و. ارایه می کند.

7- تحلیل گران بنیادی چه کسانی هستند؟

تحلیل گران بنیادی(همان گونه که در پست قبلی به طور مختصر تعریف شد) متخصصینی هستند که دیدگاهی بنیادی(مبتنی بر مدیریت وقدرت شرکت وسایر نیروهای غیر اقتصادی ) را در ارزیابی سهام وتخمین قیمت بنیادی سهام به کار می گیرند.

8- تجزیه و تحلیل بنیادی به چه معناست؟

تجزیه وتحلیل بنیادی عبارت است از بررسی علمی عوامل اساسی وبنیادی تعیین کننده ارزش سهام. تحلیل گر بنیادی به بررسی دارایی ها، بدهی ها، فروش، ساختار بدهی ها، محصولات، سهم بازار، ارزیابی مدیریت بنگاه ومقایسه آن با رقبا می پردازد ودر نهایت ارزش ذاتی سهام را تخمین می زند. ابزار تحلیل گر بنیادی عبارت است از نسبت های مالی که از ترازنامه شرکت وحساب سود و زیان طی چند سال به دست می آید. تحلیل بنیادی در تحقق اهداف بلند مدت رشد سهام موثرتر است تا در تعیین نوسانات کوتاه مدت قیمت سهام.

9- نسبت های مالی به چه معناست؟

نسبت ارزش های به دست آمده از صورت های ما لی شرکت که برای بررسی سلامت شرکت وقیمت سهام آن به کار می رود. در میان نسبت های ما لی، نسبت جاری، نسبت p/E(Price/Earning)، نسبت درآمد به دارایی، نسبت قیمت به ارزش دفتری، نسبت سود قبل از کسر ما لیات به فروش و نسبت آنی از مهم ترین نسبت ها هستند. ارقام حسابداری که ما را در رسیدن به این نسبت ها کمک می کنند ،عبارت اند از: ارزش دفتری، پوشش سود سهام، محصول فعلی، EPS (Earning Par Share) وتغییر پذیری.

10- نسبت سود قبل از کسر مالیات به فروش چیست؟

این نسبت برابر است با سود قبل از کسر مالیات تقسیم بر فروش خا لص ضرب در 100. این نسبت شاخص مناسبی برای نشان دادن کارایی شرکت است.اگر در مقایسه با سال های گذشته این نسبت کاهش یابد، بدین معناست که هزینه های شرکت بالا رفته یا فروش آن کاهش یافته است. اگر این نسبت افزایش یابد بدین معناست که هزینه های شرکت نسبت به فروش کاهش یافته ویا فروش افزایش یافته است.

11- درآمد باقی مانده به چه معناست؟

درآمد باقی مانده بخشی از درآمد شرکت است که بین سهامداران تقسیم نشده است ولی به عنوان ذخیره انباشته شده برای رشد شرکت یا استفاده از آن در موارد اضطراری نگه داری می شود.در آمد باقی مانده را سود تقسیم نشده، مازاد درآمد یا ذخیره نیز می نامند.

12- نسبت قیمت ( سهام ) به درآمد به چه معناست ؟

نسبت قیمت- درآمد ( یا نسبتP/E ) نسبت قیمت به درآمد یک سهم شرکت را نشان می دهد. اگر نسبت P/E شرکت در سطح ثابت درآمد بیش از P/E شرکت دیگر باشدانتظار بازار این است که درآمد شرکت اول در آینده نسبت به شرکت دوم بیشتر شود.

13- نسبت در آمد به دارایی چیست؟

این نسبت عبارت است از سود پس از کسر مالیات ( PAT ) منهای سود تقسیم شده سهام ممتاز ( سهام با حق تقدم ) تقسیم بر مجموع دارایی سهام عادی وذخایر. این نسبت نشان می دهد که شرکت تا چه حد از سرمایه خود به گونه سود آور استفاده کرده است.

14- نسبت نقدینگی چیست؟

نسبت نقدینگی برابر است با وجوه نقد و اوراق بهادار قابل فروش در بازار به تعهدات وبدهی های جاری شرکت. این نسبت سرعت پرداخت دیون شرکت به بستانکاران رانشان می دهد.

15- تحلیل گران فنی چه کسانی هستند؟

بر خلاف تحلیل گران بنیادی، تحلیل گران فنی(تکنیکال) کسانی هستند که اعتقاد دارند قیمت اوراق بهادار کاملا توسط نیروهای عرضه وتقاضای اوراق بهادار تعیین می شود، در عین حال که عوامل موثر برعرضه وتقاضا در جای خود می تواند واقعی، قابل مشاهده ویا ذهنی باشد. علاوه بر این تحلیل گران فنی اعتقاد دارند که با وجود نوسانات هر روزه ، قیمت سهام از الگوی مشخصی پیروی می کند و برای دوره های طولانی بدون تغییر باقی میماند.
منبع: وبلاگ تخصصی انجمن علمی حسابداری دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

آموزش اصطلاحات بورس ایران ( پیش از ورود به بورس حتما بخوانید)

نماد، در واقع نام اختصاری شرکت های پذیرفته شده در بورس است. برای مثال، نماد شرکت پتروشیمی خارک در آموزش بورس، شخارک (به کسر ش) است. حرف اول نماد، برگرفته از صنعتی است که شرکت در آن قرار دارد و بخش دوم نماد، در واقع خلاصه نام شرکت است. مثلا در نماد شخارک، حرف ش بیانگر صنعت شیمیایی و کلمه خارک، مخفف عبارت پتروشیمی خارک است. فعالان آموزش بورس، عمدتا بجای استفاده از نام کامل شرکت ها، نماد آنها را بکار می برند.

توقف نماد

گاهش اوقات، آموزش بورسبرخی شرکت ها در بورس بصورت موقتی، متوقف می شود. در این حالت، اصطلاحا می گویند نماد شرکت متوقف شده است. عمدتا آموزش بورسزمانی نماد یک شرکت را متوقف می کند که رویدادی حائز اهمیت درخصوص آن شرکت اتفاق افتاده باشد، به نحوی که این رویداد بتواند موجب افزایش یا کاهش بیش از اندازه قیمت سهام شرکت شود. برای مثال، قبل از برگزاری مجامع سالیانه شرکت، نماد آن شرکت متوقف می شود، زیرا در مجمع سالیانه، سود سهامداران مشخص خواهد شد و این موضوع، می تواند بر قیمت سهم بعد از مجمع، تأثیر زیادی داشته باشد. طبیعی است توقف نماد در اینگونه موارد، به سرمایه گذاران اجازه می دهد تا پس از انتشار اطلاعات کامل و شفاف شدن وضعیت شرکت، در شرایط یکسان و عادلانـه، درخصوص خرید، فروش و یا نگهداری آن سهم تصمیم گیری کنند.

مجمع

به گردهمایی سهامداران و مدیران شرکت که به منظور تصمیم گیری درخصوص مسائل مهم شرکت برگزار می شود، مجمـع گفته می شود. سهامداران شرکت، متناسب با میزان سهم خود، در مجامع حق رأی دارنـد. هیئت مدیره شرکت موظف است حداقل 10 روز قبل از برگزاری مجمع، آگهی برگزاری مجمع را در روزنامه کثیرالانتشاری که به عنوان روزنامه رسمی شرکت انتخاب شده است، منتشر کند تا سهامداران از این موضوع مطلع شوند. مجامع شرکت ها به دو دستـه تقسیم می شوند:

1- مجمع عادی سالیانه 2- مجمع فوق العاده

1- مجمع عادی سالیانه

هيئت مدیره شرکت موظف است هر سال یک بار، سهامداران شرکت را دعوت کرده و گزارش عملکرد سالیانه خود را به سهامداران ارائه نماید. به این گردهمایی، مجمع عمومی سالیانه گفته می شود. در مجمع عمومی سالیانه، همچنین درخصوص موارد مهمی مانند میزان سود تقسیمی به سهامداران و انتخاب اعضای هیئت مدیره، رأی گیری می شود.

2- مجمع فوق العاده

بجز مجمع سالیانـه، هر مجمع دیگری که توسط شرکت برگزار شود، مجمع فوق العاده نام دارد. در مجامع فوق العاده عمدتا درخصوص مواردی مانند افزایش سرمایه شرکت، تغییر نشانی و نام شرکت و… تصمیم گیری می شود.

سال مالـی

منظور از سال مالی، دوره یک ساله ای است که مبنای محاسبه سود و زیان و سایر گزارش های مالی شرکت می باشد. سال مالی در بسیاری از شرکت ها، از ابتدای فروردdن تا پایان اسفند است، اما برخی از شرکت ها، براساس نوع فعاليت خود، سال مالی خود را زمان دیگری، مثلا از ابتدای مهر تا پایان شهریور سال بعد، تعیین می کنند. در پايان سال مالی، مجمع ساليانه شرکت برگزار و عملکرد هيئت مديره در طول سال مالـی، مورد ارزيابی سهامداران قرار می گيرد. هيئت مديره شرکت موظف است حداکثر ظرف مدت 4 ماه پس از پايان سال مالی شرکت، مجمع عادی ساليانـه را برگزار کند.

صورت سود و زيان

حتما به خاطر داريد که گفتيم يکی از مهمترين معيـارها برای انتخاب سهام يک شرکت، ميزان سودآوری آن شرکت است. طبيعی است که هر اندازه ميزان سودآوری يک شرکت در مقايسه با قيمت سهام آن شرکت در آموزش بورس، بيشتر باشد، می تواند يکی از نشانه های ارزنده بودن سهم باشد. اما چگونه می شود از ميزان سودآوری يک شرکت مطلع شد؟ صورت سود و زيان، بخوبی بيانگر ميزان سود يک شرکت در پايان سال مالی است. شرکت ها موظفند در پايان سال مالی، صورت صورت و زيان خود را منتشر و از اين طريق، ميزان سودآوری خود را به سهامداران اطلاع دهند. در صورت سود و زيان، مواردی مانند ميزان فروش شرکت ها، ميزان هزينه های آنها و ساير اطلاعات با اهميت مربوط به عملکرد شرکت قابل مشاهده است. سهامداران برای مشاهده صورت سود و زيان شرکت ها، می توانند به پايگاه اينترنتی www.codal.ir مراجعه کنند.

ترازنامه

در بيان عوامل تعيين کننده در قيمت سهام، توضيح داديم که سرمايه گذاران بايد علاوه بر سودآوری شرکت، به ميزان دارایی ها و بدهی های شرکت نيز توجه داشته باشند. طبعا برای يک سرمايه گذار اصطلاحات بورس ایران مهم است که بداند شرکتی که قصد دارد در آن سرمايه‌ گذاری کند، چه ميزان دارایی، اعم از پول نقد، ملک، ماشين‌آلات و… دارد. ميزان بدهی ها و تعهدات شرکت به بانک‌ها، تأمين‌ کنندگان مواد اوليه و… چقدر است؟ و در مجموع‌، آنچه که به عنوان سرمايه سهامداران شرکت يا اصطلاحا، حقوق صاحبان سهام، پس از کسر بدهی های شرکت از دارایی های آن باقی می ماند، چقدر است؟ همه اين اطلاعات، از طريق مطالعه ترازنامه شرکت قابل مشاهده است. در واقع، ترازنامه که همانند صورت سود و زيان، در پايان دوره مالی شرکت برای اطلاع سهامداران منتشر می شود، همانند يک تصوير واضح و شفاف، وضعيت شرکت را ازنظر ميزان دارایی ها، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام نشان می دهد. سرمايه‌گذاران برای مشاهده ترازنامه شرکت‌ها نيز همانند صورت سود و زيان، می توانند به پايگاه اينترنتی www.codal.ir مراجعه کنند.

سود هر سهـم ( EPS )

اگر کل سودی را که شرکت در پايان سال مالی خود، بدست می آورد، بر تعداد سهام منتشر شده توسط شرکت تقسيم کنيم، عدد حاصل بيانگر سود هر سهم است. برای مثال، اگر براساس اطلاعات مندرج در صورت سود و زيان، کل سود خالص شرکت در پايان سال مالی 500 ميليون تومان و تعداد سهام شرکت هم يک ميليون سهم باشد، سود هر سهم 500 تومان خواهد بود:

اگر به خاطر داشته باشيد، گفتيم که شرکت ها، لزوما همه سودی را که در پايان سال مالی بدست می آورند، بين سهامداران توزيع نمی کنند و بخشی از آن را برای اجرای برنامه های توسعه ای شرکت، نگه می دارند. ميزان سودی که به ازای هر سهـم، اصطلاحات بورس ایران بين سهامداران توزيع می شود، سود تقسيمی هر سهم يا اصطلاحا DPS می گويند. اگر در مثال قبل، شرکت به ازای هر سهم، 300 تومان از 500 تومان سود را توزيع کند، DPS شرکت 300 تومان خواهد بود. تصميم گيری درخصوص ميزان تقسيم سود، در مجمع عادی ساليانه و با رأی گير از سهامداران انجام می شود. پس از تصويب مبلغ سود تقسيمی، شرکت موظف است حداکثر ظرف مدت 8 ماه، اين مبلغ را به سهامداران بپردازد. البته معمولا شرکت ها سود سهامداران خرد را زودتر از اين موعد، پرداخت می کنند. منظور از سهامداران خرد، سهامدارانی است که در مقايسه با سهمداران عمده، تعداد کمی از سهام شرکت را در اختيار دارند. سود تقسيمی هر سهم، به افرادی تعلق می گيرد که در زمان برگزاری مجمع شرکت، سهام آن شرکت را در اختيار داشته باشنـد. لازم به ذکر است که شرکت‌ها، سياست‌های متفاوتی درخصوص تقسيم سود دارند، برخی ترجيح می دهند بيشتر سود سهام را بين سهامداران تقسيم کنند، اما برخی ديگر درصد کمی از سود را تقسيم کرده و بخش عمده آن را به تأمين نقدينگی مورد نياز برای انجام طرح‌های توسعه‌ای، اختصاص می دهند. سرمايه‌گذاران بايد هنگام انتخاب سهام، به سياست شرکت در توزيع سود توجه داشته باشند، برای مثال، افرادی که دريافت سود مستمر برای آنها مطلوبيت دارد، ترجيح می دهند سهام شرکت‌هایی را بخرند که سود تقسیمی آنها بيشتر است، اما افرادی که ديد بلندمدت‌تری دارند، بيشتر به سراغ شرکت‌هایی می روند که بجای درصد تقسيم سود زياد‌، بخش عمده سود ساليانه را صرف توسعه فعاليت‌های شرکت می کنند.

پيش بينی سود

شرکت ها معمولا در پايان هر سال مالی، بودجه سال آينده خود را منتشر می کنند. يکی از مهمترين اطلاعات مندرج در بودجه شرکت ها، پيش بينی مقدار سود هر سهم آنان است، به عنوان مثال، شرکت الف در پايان سال 1391 پيش بينی می کند که در پايان سال مالی 1392، به ازای هر سهم، 100 تومان سود بدست آورد. اين پيش بينی برای سرمايه گذاران حائز اهميت است، زيرا می تواند چشم انداز شرکت را حداقل برای یک سال آينده، مشخص نمايد.

تعديل سـود

شرکت های پذيرفته شده در آموزش بورسموظفند بصورت مستمر و در دوره های سه ماهه (کنترل شود)، عملکرد واقعی خود را بررسی کرده و ضمن مقايسه عملکرد واقعی با بودجه پيش بينی شده، پيش بينی جديد خود از ميزان سودآوری شرکت را براساس عملکرد واقعی به بازار منعکس کنند. به عنوان مثال، شرکت الف پيش بينی کرده است که در پايان سال مالی 1392، 100 تومان سود به ازای هر سهم بدست آورد. اما پس از گذشت سه ماه از فعاليت شرکت و با بررسی عملکرد اين سه ماه، پيش بينی خود را تغيير داده و از 100 تومان به 110 تومان افزايش می دهد. همين شرکت ممکن است پس از بررسی عملکرد شش ماهه خود، به اين نتيجه برسد که سود 110 تومانی قابل تحقق نيست و پيش بينی سود شرکت، بايد به 95 تومان کاهش يابد. تغييرات اينچنينی در سود پيش بينی شده را اصطلاحا تعديل سود می گويند. سرمايه گذاران بايد بايد همواره در تصميم گيری های خود، به تعديل سود سهام توجه داشته باشند.

درصد تحقق سـود

شرکت الف را درنظر بگيريد. اين شرکت در ابتدای سال 92 پيش بينی کرده بود که در پايان سال، 100 تومان سود به ازای هر سهم بدست آورد. اگر در پايان سال، ميزان سود تحقق يافته اين شرکت به ازای هر سهم، 95 تومان باشد، به اين معناست که شرکت الف توانسته است 95 درصد سود پيش بينی شده خود را محقق کند. هر اندازه درصد تحقق سود يک شرکت بالاتر باشد، نشان دهنده پيش بينی دقيق تر و عملکرد بهتر آن شرکت خواهد بود.

صف خريد و صف فروش

وقتی حجم تقاضا برای يک سهم در آموزش بورس، از حجم عرضه آن سهم بيشتر اصطلاحات بورس ایران باشد، برای آن سهم صف خريد تشکيل می شود. تشکيل صف خريد برای يک سهم نشان دهنده اقبال سرمايه گذاران به آن سهم است.

در نقطه مقابل، وقتی حجم عرضـه يک سهم در بورس، بيشتر از حجم تقاضا برای آن سهم باشد، برای سهم مذکور صف فروش شکل می گيرد. تشکيل صف فروش برای يک سهم، می تواند حاکی از بی رغبتی سرمايه گذاران به آن سهـم است.

البته ذکر اين نکته ضروری است که هر اندازه ميزان نقدشوندگی در يک بورس بيشتر باشد، از حجم صف‌ های خريد و فروش سهام در آن بورس کاسته خواهد شد، زيرا در همه شرايط اعم از افزايش و کاهش قيمت سهام، همواره متقاضی برای سهام وجـود دارد و اين، يعنی روان‌بودن فرايند معاملات در بورس و قابليت نقدشوندگی بالا. در بورس ايران نيز در سال های اخير، ميزان نقدشوندگی بازار افزايش و از حجم صف‌های خريد و فروش، تا حد زيـادی کاسته شده است.

نکته‌ جالب و البته مهم درباره صف‌ خريد و فروش اين است که باتوجه به تأثير لحظه‌ ای و بسيار سريع اطلاعات بر ميزان عرضه و تقاضای سهام در آموزش بورس، معمولا بلافاصله پس از انتشار يک اطلاعات حائز اهميت درخصوص سهام، صف خريد يا فروش برای آن سهم تشکيل می شود، بنابراين سرعت عمل سرمايه‌گذاران در تصميم‌ گيری برای خريد و فروش يک سهم در موفقيت آنها برای سرمايه‌گذاری بسيار حائز اهميت است.
برای مثال، انتشار خبری درخصوص آزادسازی نرخ سيمان، می تواند موجب انتظار سرمايه‌ گذاران برای افراد درآمد و سودآوری شرکت‌های سيمانی و در نتيجه، افزايش تقاضای آنها برای خريد سهام شود و همين امر، در فاصله کوتاهی، تشکيل صف خريد و افزايش قيمت سهام شرکت‌های سيمانی را بدنبال خواهد داشت، بنابراين سرمايه گذاراني که زودتر از ديگران برای خريد اين سهم اقدام کنند، طبيعتا بيشتر از ديگران سود بدست خواهند آورد.

دامنه نوسان

منظور از دامنه نوسان، حداکثر افزايش يا کاهشی است که قيمت سهام شرکت، در يک روز می تواند داشته باشد. در حال حاضر، دامنه نوسان قيمت سهام در بورس تهران، 4 درصد و دامنه نوسان قيمت سهام در آموزش بورس، 5 درصد است (کنترل شود)، به اين معنا که مثلا اگر آموزش بورسسهم الف در بورس تهران، در ابتدای روز 200 تومان باشد، قيمت اين سهم در پايان ساعت معاملات حداکثر می تواند 8 تومان افزايش و يا 8 تومان کاهش داشته باشد (8=0.04*200).
دامنه نوسان با اين هدف تعيين شده است که در مواقع بحرانی يا در مواردی که بازار، تحت تأثير رفتارهای هيجانـی برخی سهامداران، بويژه سهامداران خرد قرار دارد، از بروز نوسانات شديد در قيمت سهام و در نتيجه، ضرر و زيـان هنگفت سهامداران جلوگيری شـود.

البته شرکت هايی که نماد آنها مدتـی متوقف شده است، پس از بازگشایی نماد مشمول دامنه نوسان نمی شونـد، زيـرا اطلاعات با اهميتی که نماد شرکت به خاطـر آن متوقف شده است، ممکن است تأثيری، بيش از دامنه نوسان تعيين شده بر قيمت سهم داشته باشد و طبيعی است که براساس سازوکار حراج، بايد اجازه داده شود تا اطلاعات، تأثير واقعی خود را بر ميزان عرضه و تقاضا و در نتيجه قيمت سهام بگذارد، هرچند اين تأثيـر بيشتـر از دامنه مجـاز نوسـان روزانه باشد.

حجم مبنـا

حجم مبنـا، حداقل تعداد سهام يک شرکت است که بايد در طول روز، معامله شود تا قيمت آن سهم، بتوانـد براساس سقف دامنه نوسان، افزايش يا کاهش يابد. بنابراين، درصورتی که تعداد سهام معامله شده يک شرکت در طول روز، کمتر از حجم مبنا باشد، به همان نسبت درصد نوسان قيمت آن سهم نيز کاهش خواهد يافت.
در حال حاضر، حجم مبنای شرکت های پذيرفته شده در بورس، 0008/0 (هشت ده هزارم) است (اين عدد کنترل شود)، بنابراين، اگر به عنوان مثال تعداد کل سهام يک شرکت پذيرفته شده در آموزش بورس20 ميليون سهم باشد، تنها درصورتی قيمت سهام اين شرکت در طول يک روز می تواند 4 درصد افزايش يا کاهش داشته باشد که حداقل 16 هزار سهم شرکت الف در طول روز، مورد داد و ستد قرار گيرد.

هدف از تعيين حجم مبنا، اين است که سرمايه گذاران اطمينان داشته باشند نوسانات قيمت سهام، در نتيجه خريد و فروش تعداد مشخص و قابل توجهی سهام صورت گرفته است، چراکه در غير اينصورت، معامله حتـی چند عدد آموزش بورسيک شرکت، می تواند قيمت سهام اين شرکت در بورس را تحت تأثير قرار داده و منجر به ايجاد قيمت های غيرواقعی و کاذب در آموزش بورسشود.

قيمت پايانی سهـم

قيمت پايانـی سهام يک شرکت، در واقع ميانگين قيمت‌هايی است که آن سهم در طول روز، براساس آن قيمت‌ها مورد داد و ستد قرار گرفته است. البته سامانه معاملاتی بورس پس از محاسبه ميانگين قيمت سهم در طول روز، بصورت خودکار بررسی می کند که آيا ميزان معاملات سهم نيز به اندازه حجم مبنا بوده است يا خير؟ طبيعتا اگر آموزش بورس سهم حداقل به اندازه حجم مبنا بوده باشد، ميانگين محاسبه شده، به عنوان قيمت پايانی سهم در سامانه معاملات ثبت خواهد شد، اما اگر حجم معاملات سهم از حجم مبنا کمتر باشد، به همان نسبت از ميزان افزايش يا کاهش قيمت سهم هم کاسته شده و قيمت پايانی، بر اين اساس محاسبه و در سامانه معاملات ثبت می شود.

به عنوان مثال، فرض کنيد قيمت سهم الف در ابتدای روز شنبه، 200 تومان و ميانگين قيمت معاملات اين سهم در طول روز شنبه نيز 206 تومان باشد. بنابراين، ميانگين قيمت سهم در پايان روز شنبه، در مقايسه با ابتدای روز، 6 تومان، يعنی 3 درصد رشد داشته است.
حال اگر تعداد آموزش بورس شده شده شرکت الف در طول روز شنبه، برابر با حجم مبنا باشد، قيمت پايانی سهم در روز شنبه، همان 206 تومان خواهد بود، اما اگر تعداد سهام معامله شده شرکت الف، تنها معادل نصف حجم مبنای تعيين شده برای اين سهم باشد، طبعا ميزان افزايش سهم نيز از 6 تومان، به 3 تومان کاهش يافته و قيمت پايانی سهم در روز شنبه، 203 تومان تعيين خواهد شد. لازم به ذکر است که قيمت پايانی سهم در يک روز، به عنوان قيمت پايه آن سهم در ابتدای روز بعد، در سامانه معاملات آموزش بورسدرنظر گرفته می شود.

لطفا با امتیازدهی ستاره ای به این مطلب در پایین این صفحه ، ما را در بالا بردن کیفیت مطالب یاری کنید !

اصطلاحات مهم و کاربردی در بورس داخلی

اصطلاحات بورس سهام,تعاریف و اصطلاحات بورس ایران

بورس یا بهابازار به بازاری سازمان‌یافته گفته می‌شود که قیمت‌گذاری، خرید و فروش کالا، قرارداد آتی و اوراق بهادار در آن انجام می‌پذیرد.

بورس اوراق بهادار یک بازار متشکل سرمایه ‌است که در آن سهام شرکت‌های خصوصی و دولتی طبق قانون خاصی خرید و فروش می‌شود و از سویی محلی برای جمع‌آوری پس‌انداز و نقدینگی بخش خصوصی به منظور انجام پروژه‌های سرمایه‌گذاری بلند مدت است و مرجعی است برای مردم که وجوه مازاد خود را برای سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها به کار انداخته و از سود آن برخوردار شوند. بورس از طریق جذب و به کار انداختن سرمایه‌های راکد، حجم سرمایه‌گذاری در جامعه را بالا می‌برد.

بورس بین عرضه‌کنندگان و تقاضاکنندگان سرمایه ارتباط برقرار می‌کند و معاملات بازار سرمایه را تنظیم می‌نماید. هم چنین با قیمت‌گذاری سهام و اوراق بهادار تا حدودی از نوسان شدید قیمت‌ها جلوگیری می‌کند.

بازار سرمایه همچون هر کسب و کاری نیاز به آموزش دارد. آشنایی با اصطلاحات و مفاهیم پرکاربرد بورس یکی از اولویت‌هایی است که هر سرمایه‌گذاری باید انجام دهد.

در این مقاله قصد داریم به معرفی تعدادی از اصطلاحات پرکاربرد و رایج بورس بپردازیم:

کد معاملاتی (کدبورسی) :

کسانی که قصد سرمایه‌گذاری در بورس دارند، باید از یک کارگزاری کد بورسی دریافت کنند.

کسانی که کد بورسی دریافت می‌کنند، می‌توانند از طریق نرم‌افزارهای آنلاین که کارگزاری در اختیار آنها می‌گذارد، خرید و فروش سهام را انجام دهند. کد بورسی شامل ۳ حرف اول نام خانوادگی به همراه یک عدد ثابت می باشد.

بازار اولیه :

بازار اولیه، بازاری است که شرکت هایی که تازه در بورس پذیرش شده اند، بخشی از سهام آن ها آنجا عرضه می شود و در این بازار پذیره نویسی می شوند.

بازار ثانویه :

بازار ثانویه بر خلاف بازار اولیه، بازاری است که سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار اولیه، مورد معامله قرار می گیرد.

پرتفوی:

سبدی از سهم‌های اصطلاحات بورس ایران شرکت‌های مختلف است که با هدف کاهش ریسک سرمایه‌گذاری تهیه می‌شود. کارشناسان اقتصادی حتی در بهترین حالتهای تحلیلی خرید تنها یک سهم (اصطلاحاً تک سهم شدن) را توصیه نمی کنند و پیشنهاد خرید چند سهم متنوع را می دهند. این کار برای آن است که ریسک سرمایه گذاری کاهش یابد.

شرکت کارگزاری :

کارگزاری ها بنگاه‌های معاملاتی هستند که خرید و فروش سهام از طریق آنها صورت می گیرد. در این خرید و فروش آنها وکیل تام الاختیار فروشنده و خریدار هستند. کارگزاری ها واسطه بین سهامداران و سازمان بورس محسوب می شوند. همانطور که برای انجام امور مربوط به دارایی های پولی به بانک مراجعه می کنیم، برای انجام امور مربوط به دارایی سهام خود نیاز داریم به یک شرکت کارگزاری مراجعه کنیم.

شاخص کل :

در بورس تهران شاخص بازدهی یا همان شاخص قیمت و بازده نقدی با نام TEDPIX شناخته می‌شود. شاخص کل در بین فعالان بازار و سرمایه‌گذاران یکی از پرکاربردترین شاخص‌هاست.

به طور کلی این شاخص بیانگر سطح عمومی قیمت و سود سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس است، به‌عبارت‌دیگر تغییرات شاخص کل بیانگر میانگین بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس است.

اصطلاحات بورس سهام,تعاریف و اصطلاحات بورس ایران

اصطلاحات مهم و کاربردی در بورس داخلی

نماد شرکت‌های بورسی:

نماد، کد شرکت‌هایی است که برای سهولت شناسایی آنها و دسته‌بندی‌شان در بورس مورد استفاده قرار می‌گیرد. حرف اول گروه صنعتی + بخشی از نام شرکت

سود مرکب :

سود مرکب، سودی ترکیب‌شده و مضاعف است. به عبارت دیگر، در محاسبه سود مرکب علاوه بر محاسبه سودی که به اصل سرمایه تعلق می‌گیرد، سودی که به خود سودها تعلق می‌گیرد هم در نظر گرفته می‌شود. در محاسبه سود ساده، فقط اصل سرمایه و سودی که به آن تعلق می‌گیرد مهم است. به زبان ساده تر سود یا بهره مرکب به نوعی از سود گفته می‌شود که برای محاسبه آن علاوه بر اصل سرمایه، میزان سود حاصل از بهره‌های جمع شده از دوره‌های قبل سپرده یا وام نیز اضافه می‌گردد.

روند :

روند یا Trend زمانی تشکیل می گردد که تغییرات نرخ به صورت پیوسته در یک مسیر انجام گردد. زمانی که آن مسیر در حال افزایش و صعودی باشد این روند را اصطلاحات بورس ایران صعودی و در صورتی که آن مسیر کاهشی و نزولی باشد این روند را نزولی میگویند. در روند صعودی دارای کف ها و سقف های بالاتر و در روند نزولی کف ها و سقف های پایین تر داریم.

هدف یا Target :

Target به معنای هدف است بطور مثال شما سهامی را در قیمت ۳۰۰ تومان میخرید و پیش بینی می کنید که به قیمت ۴۰۰ تومان خواهد رسید. این ۴۰۰ تومان می شود هدف قیمتی یا تارگت شما.

تحلیل تکنیکال :

تحلیل تکنیکال بازارهای سهام اصطلاحات بورس ایران و روند بازار به ‌معنای مطالعه تاریخچه داده‌های بازار از جمله قیمت و حجم معاملات است. در واقع، تحلیلگران بر پیش‌بینی رفتار آیندهٔ بازار از عملکرد گذشتهٔ بازار استفاده می‌کنند.

تحلیل بنیادی :

یکی از مهمترین تحلیل هایی که بازار سرمایه دنیا از این تحلیل استفاده می کنند، تحلیل بنیادی یا فانتامنتال می باشد. در این تحلیل، بیشتر به ساختار اقتصادی، سیاسی و بررسی محتوای ساختار بازار سرمایه متکی است. تحلیلگرانی که از فانتامنتال استفاده می کنند در هر زمان، یک ارزش ذاتی برای کل بورس در نظر می گیرند. این ارزش با در نظر گرفتن اوضاع و رویدادهای اقتصادی معین می شود. در این تحلیل از کل به جزء می رسیم. یعنی از اقتصاد کلان شروع شده و به اقتصاد های خرد می رسد. سطح صنعت و در آخر وضعیت شرکت مورد نظر را با استفاده از صورت های مالی و گزارش های حسابرس بررسی شده و با پیش بینی سود و زیان آتی شرکت، ارزش ذاتی شرکت با روش مناسب محاسبه می شود. هرگاه بین ارزش بازار و ارزش ذاتی سهام تفاوت قابل توجهی دیده شود، تصمیم گیری در خرید و فروش آن سهام اهمیت می یابد.

اصطلاحات بورس سهام,تعاریف و اصطلاحات بورس ایران

تعاریف و اصطلاحات بورس ایران

مجمع عمومی عادی سالیانه :

پس از مشخص شدن اساسنامه شرکت، همه ساله مجمعی تشکیل می گردد به نام مجمع عمومی عادی سالیانه که در آن صورت های مالی شرکت به تصویب سهامداران می رسد و نسبت به تقسیم سود حاصل شده ی سال مالی تصمیم گیری انجام می گیرد. این مجمع نیز با حضور نیمی از صاحبان سهام رسمیت می یابد و در صورت عدم تشکیل، در نوبت بعدی با حضور هر تعداد از سهامداران رسمیت دارد.

مجمع عمومی فوق العاده :

اگر بنا به دلایلی نیاز به تصمیم گیری های مهمی نظیر انحلال یا اعلام ورشکستگی شرکت باشد، خارج از زمان مقرر برای تشکیل مجمع عمومی عادی سالیانه، اعلام اطلاع رسانی عمومی جهت دعوت به مجمع صورت می گیرد. این مجمع همان مجمع عمومی فوق العاده است. این مجمع در نوبت اول با حداقل نیمی از سهامداران تشکیل می شود و در صورت عدم تشکیل در نوبت اول، نوبت دوم با حضور ۳/۱ اعضا نیز رسمی است. همچنین کلیه مصوبات با ۳/۲ آرای حاضر به تصویب می رسد.

افزایش سرمایه :

شرکت ها به منظور تأمین منابع موردنیاز برای اجرای طرح‌های توسعه ای و رشد سرمایه‌گذاری‌ها، تأمین سرمایه در گردش، اصلاح ساختار سرمایه و … اقدام به افزایش سرمایه می‌کنند. شرکت‌ها قبل از افزایش سرمایه، ابتدا معمولا مدارک و مستندات افزایش سرمایه را روی سامانه کدال ارسال می‌کنند. همچنین چند روز قبل از بسته شدن نماد و برگزاری مجمع عمومی فوق العاده افزایش سرمایه، آگهی برگزاری مجمع روی سایت کدال قرار می‌گیرد.

افزایش سرمایه به سه روش انجام می‌شود:

از محل سود انباشته و اندوخته طرح و توسعه در قالب سهام جایزه

از محل آورده نقدی و مطالبات در قالب حق تقدم

از محل صرف سهام

حجم مبنا :

حجم مبنا حداقل تعداد برگه سهمی است که باید در یک روز معاملاتی روی یک قیمت دادوستد شود تا قیمت پایانی به قیمت معامله‌‌شده برسد. در صورتی که تعداد سهام معامله‌شده در طول روز کمتر از حجم مبنا باشد، به همان نسبت درصد نوسان قیمت آن سهم نیز کاهش خواهد یافت. میزان حجم مبنا هم اکنون برابر با هشت ده هزارم تعداد سهام شرکت است.

قیمت آخرین معامله:

به آخرین قیمتی که سهام یک شرکت در یک روز بین خریدار و فروشنده در بازار بورس معامله می‌شود، قیمت آخرین معامله گفته می‌شود.

قیمت پایانی:

به میانگین وزنی قیمت سهام شرکت با در نظر گرفتن حجم مبنا، قیمت پایانی گفته می‌شود. قیمت پایانی هر روز مبنای نوسانات قیمت روز بعد معاملاتی قرار می‌گیرد. مثلاً اگر قیمت پایانی روز دوشنبه ۱۰۰ ریال باشد، بازه مجاز نوسان قیمت در روز معاملاتی بعد یعنی سه‌شنبه بین مثبت ۵ درصد (۱۰۵ ریال) و منفی ۵ درصد قیمت پایانی روز معاملاتی گذشته (۹۵ ریال) خواهد بود.

نرخ پیشنهادی :

نرخ پیشنهادی یکی از مفاهیم بورس و مبلغی است که یک معامله‌گر تمایل دارد برای هر سهم مفروض بپردازد. در مقابل، نرخ پیشنهادی فروشنده را داریم که به مبلغی گفته می‌شود که فروشنده برای همان سهم مفروض مطالبه می‌کند. اختلاف این دو قیمت را مابه‌التفاوت می‌نامند.

سهام شناور :

به آن بخش از سهام غیر مدیریتی که مالکیت آن عموم مردم در بازار سرمایه هستند، سهام شناور می گویند.

نسبت p/e :

یکی از عواملی که همیشه در بین سرمایه‌گذاران بورس کاربرد زیادی دارد، نسبت p/e است. نسبت p/e نسبت قیمت یک سهم به پیش بینی سود سهام (eps) آن است. سرمایه گذاران حاضرند به ازای دریافت هر ریال سود یک شرکت، چند ریال برای خرید آن بپردازند. از این نسبت برای ارزش‌گذاری سهام استفاده می‌شود.

یکی از رایج‌ترین اشتباهات که سرمایه‌گذاران مبتدی انجام می‌دهند، خرید سهام صرفا بر مبنای نسبت p به e است. در اصطلاحات بورس ایران حالیکه ممکن است ارزش سهام بیش نمایی شده باشد و هیچ تضمینی وجود ندارد که بعدا به سرعت پایین نیاید. از طرفی p/e پایین لزوما به این معنی نیست که ارزش یک شرکت کم‌نمایی شده، بلکه به معنای آن است که بازار معتقد است شرکت در آینده‌ای نزدیک با مشکل روبرو خواهد شد.

EPS :

منظور از EPS سود شرکت به ازای هر سهم است. هر شرکت در بازار بورس ، اول سال مالی، سود تخمینی خود را بر اساس نظر هیات مدیره اعلام می کند و در کدال منتشر می کند. این سود با محافظه کاری اعلام می شود. لذا این سود پیش بینی شده، در قیمت سهام تاثیر بسیاری دارد. برای این که EPS را بدست آورید، باید سود خالص شرکت را بر تعداد سهام تقسم کنید.

بسته شدن نماد :

هر گونه تغییر، اعم از تغییر در اصول اساسی شرکت به مانند تغییر محل، تعدیل EPS، افزایش سرمایه و تعیین اعضای هیئت مدیره و … تنها در صورتی امکان پذیر است که نماد معاملاتی شرکت بسته شود. یعنی معاملات سهام شرکت تا زمان تصمیم گیری در خصوص موارد فوق تعطیل خواهد شد و نماد شرکت در تابلوی بورس به وضعیت متوقف در خواهد آمد.

لازم به ذکر است، بعد از تصمیم گیری در خصوص موارد فوق و با اجازه سازمان بورس، سهام شرکت مورد نظر با قیمت جدید وارد تابلو خواهد شد یا اصطلاحاً نماد بازگشایی می شود و در اولین روز باز شدن، سهام از قانون حجم مبنا پیروی نکرده و مانند روزهای دیگر سقف و کف قیمتی مجاز نخواهد داشت.

پولبک Pullback :

پولبک به برگشت قیمت به سطح مهم قبلی به منظور قدرت گرفتن برای ادامه حرکت گفته میشود به طور مثال اگر خط روندی بشکند و قیمت بعد از مقدار کمی دور شدن از خط روند در حرکت اصلاحی خود به خط روندش سری بزند و برگردد به آن پولبک گفته میشود.)

دستور Order :

اردر (Order) دستور مشتری برای خرید یا فروش می باشد.

اصطلاحات بورس سهام,تعاریف و اصطلاحات بورس ایران

آشنایی با اصطلاحات بورس

صف خرید و صف فروش :

وقتی حجم تقاضا برای یک سهم در بورس، از حجم عرضه آن سهم بیشتر باشد، برای آن سهم صف خرید تشکیل می شود. تشکیل صف خرید برای یک سهم نشان دهنده اقبال سرمایه گذاران به آن سهم است. در نقطه مقابل، وقتی حجم عرضـه یک سهم در بورس، بیشتر از حجم تقاضا برای آن سهم باشد، برای سهم مذکور صف فروش شکل می گیرد. تشکیل صف فروش برای یک سهم، می تواند حاکی از بی رغبتی سرمایه گذاران به آن سهـم است.

دامنه نوسان :

منظور از دامنه نوسان، حداکثر افزایش یا کاهشی است که قیمت سهام شرکت، در یک روز می تواند داشته باشد.

بازار گاوی :

در بازار گاوی (Bull market) تقاضا بسیار زیاد است و عرضه به ‌ندرت صورت می‌گیرد. به‌عبارت‌دیگر، سرمایه‌گذاران با امید به آینده رو به رشد بازار، اقدام به خرید سهام جدید می‌کنند و فروشندگان نیز تمایلی برای فروش ندارند. بازار گاوی به دوره‌ای گفته می‌شود که قیمت‌ها در حال افزایش است. ویژگی اصلی بازار گاوی، خوش‌بینی، اعتماد سرمایه‌گذاران و انتظار ادامه روند افزایشی است. شروع بازار گاوی معمولاً نشان‌دهنده‌ گشایش اقتصادی است، زیرا عقاید عمومی درباره وضعیت اقتصادی آینده، قیمت سهام را تغییر می‌دهد.

بازار خرسی :

بازار خرسی (Bear market) موقعیتی است که در آن قیمت اوراق بهادار کاهش‌یافته و خوش‌بینی سرمایه‌گذاران تبدیل به ترس و بدبینی می‌شود. به‌بیان‌دیگر در بازار خرسی، جوی منفی بر بازار حاکم است و همین امر رمقی برای سرمایه‌گذاران به‌منظور خرید سهام جدید باقی نمی‌گذارد. بازار خرسی نباید با اصلاح قیمت‌ها اشتباه گرفته شود، اصلاح قیمت‌ها روند کوتاه‌مدت دارد و کمتر از دو ماه طول می‌کشد. در اصلاح قیمت سرمایه‌گذاران می‌توانند یک نقطه ورود پیدا کرده سهام را بخرند، درحالی‌که در بازار خرسی اصطلاحات بورس ایران نقطه ورود وجود ندارد.

حق تقدم خرید :

اگر شرکتی برای سرمایه گذاری های جدید نیاز به افزایش سرمایه داشته باشد و بخواهد این افزایش سرمایه را از طریق انتشار سهام عادی جدید انجام دهد ،بر اساس اساسنامه باید مبادرت به عرضه ” برگ حق تقدم خرید ” نماید،بدین مفهوم است که شرکت حق تقدم سهام عادی جدید را به سهامداران قبلی ، منظور سهامدارانی است که در زمان تصویب افزایش سرمایه، سهامدار شرکت بوده اند و الان نیز سهامدار شرکت هستند.

حد سود و حد ضرر :

معامله گرانی که در بازارهای مالی با دیدگاه کوتاه مدت و بعضاً میان مدت فعالیت می کنند برای تعیین زمان خروج خود از معاملات، عمدتاً از حد سود و حد ضرر استفاده می‌کنند. این افراد که عموماً بر اساس تحلیل تکنیکال به خرید و فروش در بازارهای مالی مانند سهام، ارز و … اقدام می کنند، اغلب برای میزان سود و زیان خود محدوده هایی را تعیین می کنند.

حد سود به معنای هدف قیمتی است که معامله گر مورد نظر با رسیدن قیمت دارایی (سهام یا سایر اوراق بهادار) خود به آن مقدار، شناسایی سود نموده و با فروش دارایی از معامله خارج می‌شود.

در این حالت خروج از معامله، با هدف جلوگیری از کاهش سود انجام می شود. تعریف حد ضرر نیز مشابه حد سود است، با این تفاوت که در این حالت خروج از معامله با هدف جلوگیری از افزایش زیان انجام می شود. حد سود و حد ضرر از اجزای مهم یک سیستم معاملاتی به شمار می‌روند. تعیین صحیح این حدود به آشنایی کافی با بازار و دانش تحلیل تکنیکال نیاز دارد.

آشنایی با اصطلاحات بورسی | از صف خرید و فروش تا اردر ترس و نوسانگیری

بسیاری از تازه واردان بورسی که به اخیراً کد بورسی دریافت کرده اند قصد دارند شخصاً معاملات سهام خود را مدیریت کنند و از همین رو به دنبال آشنایی با اصطلاحات بورسی از جمله صف خرید، صف فروش، رنج منفی کشیدن، پول هوشمند، بازیگر سهم هستند. در ادامه توجه شما را به آشنایی با برخی […]

فوتبال فانتزی بتاکاپ

بسیاری از تازه واردان بورسی که به اخیراً کد بورسی دریافت کرده اند قصد دارند شخصاً معاملات سهام خود را مدیریت کنند و از همین رو به دنبال آشنایی با اصطلاحات بورسی از جمله صف خرید، صف فروش، رنج منفی کشیدن، پول هوشمند، بازیگر سهم هستند. در ادامه توجه شما را به آشنایی با برخی اصطلاحات بورسی جلب می نمائیم.

آشنایی با اصطلاحات بورسی | از صف خرید و فروش تا اردر ترس و نوسانگیری

آشنایی با اصطلاحات بورسی | از صف خرید و فروش تا اردر ترس و نوسانگیری

فهرست مطالب

صف خرید چیست؟

صف خرید اصلاحی بورسی است و در زمانی به کار می رود که تقاضا برای خرید یک سهم در حداکثر آستانه قیمت آن وجود داشته باشد و فروشنده ای در قیمت فوق وجود نداشته باشد؛ در نتیجه سفارش های خریداران به صورت پشت سر هم برای خرید از اولین فروشنده قرار می گیرند و به این حالت، تشکیل صف خرید در سهم می گویند.

صف فروش چیست؟

صف فروش دقیقا مفهومی برعکس صف خرید دارد؛ در صف فروش فشار فروش به قدری است که فروشندگان در کف قیمت روزانه یک سهم یا آستانه پائین قیمت سهم برای فروش سهم خود سفارش گذاری کرده اند اما خریداری برای خرید سهم وجود ندارد و در این حالت، صف فروش تشکیل می شود.

پول هوشمند چیست؟

پول هوشمند به پولی گفته می شود که در زمان های خاص به یک سهم تزریق می شود و یا از آن خارج می شود. معمولاً وقتی سهمی برای مدت طولانی در روند نزولی قرار دارد، بازیگر سهم با تزریق پول هوشمند مانع از ریزش بیشتر قیمت آن می شود و در حالت دیگر وقتی قیمت سهمی بیش از آنچه مد نظر بازیگر سهم است برسد، پول هوشمند با شناسایی این وضعیت، زودتر از اینکه معامله گران مبتدی از سهم خارج شوند، سهم را می فروشند و از آن خارج می شوند چرا که می دانند به زودی بازیگر سهم حکم به تغییر روند سهم از صعودی به نزولی خواهد داد و سهم وارد فاز اصلاح خواهد شد.

در مطالب بعدی روش های تشخیص ورود و خروج پول هوشمند به سهم و به طور کلی بازار بورس را بررسی خواهیم کرد.

بازیگر سهم کیست؟

هر سهم در بازار بورس، یک یا چند بازیگر دارد که معمولاً سهامداران عمده یک سهم، بازیگران اصلی آن هستند و البته در برخی موارد که سهامداران عمده وظیفه هدایت سهم به سمت ارزش ذاتی خود را فراموش می کنند، بازیگردان و ناظر کل بازار، کنترل را به دست می گیرد و مانع از صعود یا ریزش بیشتر قیمت یک سهم می شود. بازیگر سهم در مواقع مختلف به کمک سهم می آید و معمولاً حافظ منافع سهامداران در بلند مدت است.

رنج منفی کشیدن سهم

رنج منفی در سهم به مفهومی گفته می شود که یک فروشنده با سفارش سنگین به یکباره اقدام به فروش سهام خود تا قیمتهای بسیار پائینتر از سفارش های خرید اصطلاحات بورس ایران موجود می کند؛ در بسیاری از موارد بازیگر سهم با این ابزار قادر به کنترل و مهار رشد لجام گسیخته قیمت سهم می شود و با این ابزار مدیریتی می تواند برخی سهامداران کوتاه مدت یا نوسانگیر را از سهم خارج کند چرا که ب

اردر ترس

اردر ترس یا سفارش های فیک و ساختگی که از سمت بازیگر سهم در سمت خرید یا فروش در معاملات قرار داده می شود با هدف ترغیب سهامداران به خرید یا فروش سهم مذکور در سامانه معاملات قرار می گیرد. به عنوان مثال اگر بازیگر سهم نخواهد خودش با رنج منفی کشیدن و فروش سهامش قیمت سهم را به سطوح پائینتر سوق دهد، با قرار دادن سفارش های سنگین فروش سرخطی، باعث می شود تا آن دسته از سهامدارانی که به امید بالا رفتن قیمت سهم و فروش آن در قیمتهای بالاتر به انتظار نشسته اند، دچار تردید شده و از ترس ریزش بیشتر سهم، سفارش های فروش خود را در قیمتی جلوتر از اردر ترس بازیگر قرار دهند.

نوسانگیری در بورس چیست؟

نوسانگیری به اصلاحی گفته می شود که سهامدار با دید بسیار کوتاه مدت از چند دقیقه تا دو الی سه روز، سهمی را خریده و پس از به دست آوردن سود مدنظرش مبادرت به فروش ان ولو با سود بسیار کم می کند. این دسته از سهامداران علاقه ای به ریسک گروه گذاشتن سرمایه خود در سهمی را ندارند و معمولاً با ابزارهایی که در اختیار دارند در بزنگاه های خرید و فروش سهام، اقدام می کنند. نوسانگیری از سهم برای افراد مبتدی توصیه نمی شود چرا که نیاز به آموزش و علم و آگاهی بسیاری در بورس و شرایط مختلف دارد و افرادی مبتدی که اقدام به نوسانگیری در بورس کنند، معمولاً به واسطه رفتار بازیگر سهم، مجبور به فروش سهم با ضرر می شوند.

حد ضرر و حد سود چند است؟

در بورس قاعده ای نانوشته به نام حد ضرر و حد سود وجود دارد؛ بدین معنا که سهامداری که مبادرت به خرید یک سهم می کند، می بایست به حد ضرر یا حد سودی که در ابتدای خرید سهام تعیین کرده وفادار باشد تا بتواند بیشترین سود را از بازار سرمایه به دست آورد. عدم مقید بودن به حد ضرر معمولاً فرد را در گرفتاری عجیبی درگیری می کند به طوری که جبران ضرر او بسیار سخت به نظر می رسد. بسته به شرایط مختلف، کارشناسان بین ۸ تا ۱۰ درصد را حد ضرر مناسب برای پایبندی سهامدار به نگه داشتن سهم می دانند و اگر قیمت سهم پائینتر از حد ضرر رفت، می بایست فوراً به فروش سهام خود اقدام کند تا قبل از سنگین تر شدن میزان ضررش، با استفاده از یک فرصت سرمایه گذاری دیگر در سهمی دیگر، بتواند ضرر مذکور را جبران کند. اما قضیه در مورد حد سود کمی متفاوت است و بسته به دید سهامدار در خصوص خرید سهامش می تواند متفاوت باشد اما به طور کلی اگر فردی بتواند در یک ماه، به ۲۰ تا ۲۵ درصد سود دست پیدا کند، معمولاً توصیه به شناسایی سود می کنند.

خرید سرخطی

خرید و فروش سهام در بورس به طرق مختلفی انجام می شود که یکی از آنها خرید سرخطی در معاملات آنلاین است؛ در این روش، سهامدار بدون واسطه و مستقیماً از طریق پلترفم کارگزاری خود، اقدام به سفارش گذاری در سامانه معاملات می کند و نیازی به درخواست برای خرید یا فروش سهام به شکل سنتی ندارد. در این روش تریدر در ابتدا سایر اردرها و سفارش های آنلاین برای خرید یا فروش را می بیند و سپس در خصوص اینکه بر روی چه قیمتی سفارش خرید یا فروش بگذارد تصمیم گیری می کند تا زودتر از سایرین بتواند به هدف خود (خرید یا فروش سهام) برسد.

بازار گاوی به شرایطی گفته می شود که میل به خرید در بازار بیشتر اصطلاحات بورس ایران از میل به فروش است و با توجه به اینکه گاو معمولاً سر خود را از پائین به بالا برای مصاف با حریفان بالا می آورد و آن را به هوا پرتاب می کند؛ این اصطلاح در بین اهالی بازار مصطلح شده که بازار به سان یک گاو، در حال پرت کردن قیمت سهام به سمت بالا است و در جنگ فروشندگان رفته است. در این شرایط قیمت اکثر نمادهای بورسی بالا می رود.

بازار خرسی

بازار خرسی به شرایطی گفته می شود که میل به فروش در بازار بیش از خرید است و افزایش عرضه بر تقاضا فرونی گرفته است و منجر به کاهش قیمتها شده است. خرس نیز معمولاً در تقابل با حریفان روی دو پا ایستاده و با ضربه زدن دست از بالا به پائین، او را مغلوب می کند و با توجه به اینکه در این شرایط قیمتهای در حال افت هستند، خرس بر گاو غلبه کرده است.

در صورتی که اصلاحی در بازار بورس شنیده اید و با مفهوم آن آشنایی ندارید، آن را در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.